Danışma Hattı

0539 890 59 50

İnternet Bağımlılığı

İnternet Bağımlılığı Nedir?

İnternet, günümüzde okul, iş ve toplum yaşamında sıkça kullanılan, önemli bir iletişim ve bilgi paylaşım aracıdır. Klasik bilgi olarak bağımlılık kavramı, genellikle alkol, eroin gibi kimyasal madde kullanımını ile ilişkili olarak kullanılmaktadır. Ancak kumar, alışveriş yapma, egzersiz yapma gibi pek çok davranışın bağımlılık yaratabileceği bilinmektedir. İnternet bağımlılığı genel olarak internetin aşırı kullanılması isteğinin önüne geçilememesi, internete bağlı olmadan geçirilen zamanın önemini yitirmesi, yoksun kalındığında aşırı sinirlilik hali ve saldırganlık olması ve kişinin iş, sosyal ve ailevi hayatının giderek bozulması olarak tanımlanabilir. Davranışsal bağımlılıklar da tıpkı alkol ve madde bağımlılıklarında olduğu gibi bağımlılığın ana bileşenleri olan fiziksel ve psikolojik bağımlılık belirtilerini (zihinsel meşguliyet, duygudurum değişkenliği, tolerans, yoksunluk, kişilerarası çatışma ve tekrarlama) gösterirler (Burhanoğlu, 2015).

İnternet Bağımlılığının Belirtileri

Young’un internet bağımlılığı için önerdiği belirtileri şunlardır (Burhanoğlu, 2015):

  • İnternet ile ilgili aşırı zihinsel uğraş (sürekli olarak interneti düşünme, internette yapılan aktivitelerin hayalini kurma, internette yapılması planlanan bir sonraki etkinliği düşünme vb.),
  • İstenilen keyfi almak için giderek daha fazla oranda internet kullanımına ihtiyaç duyma,
  • İnterneti kullanımını kontrol etme, azaltma ya da tamamen bırakmaya yönelik başarısız girişimlerin olması,
  • İnternet kullanımının azaltılması ya da tamamen kesilmesi durumunda huzursuzluk, çökkünlük ya da kızgınlık hissedilmesi,
  • Başlangıçta planlanandan daha uzun süre internette kalma,
  • Aşırı internet kullanımı nedeniyle aile, okul, iş ve arkadaş çevresiyle sorunlar yaşama, eğitim veya kariyer ile ilgili bir fırsatı tehlikeye atma ya da kaybetme,
  • Başkalarına (aile, arkadaşlar, danışman, vb.) internette kalma süresi ile ilgili yalan söyleme,
  • İnterneti problemlerden kaçmak veya olumsuz duygulardan (örneğin çaresizlik, suçluluk, çökkünlük, kaygı) uzaklaşmak için kullanma.


Ayırıcı Belirtiler

İnternet bağımlılığı için ayırıcı belirtiler şunlardır (APA, 2013):

  • İnternet oyun bağımlılığından oyun dışındaki sitelerde fazla zaman geçirilmesiyle ayrılır (facebook, instagram, … gibi).
  • İnternetin diğer aşırı kullanımlarıyla ilgili gelecekteki araştırmalar yapılması gerekecektir. Aşırı kumarda internet bağımlılığının ayırıcı belirtilerinden biridir.

 

Eş Bozukluklar

İnternet bağımlılığı eş belirtileri DSM-5’te belirtildiği gibi şunlardır (APA, 2013):

  • Majör depresif bozukluk
  • Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB)
  • Obsesif kompülsif bozukluk (OKB)


BDT ile İnternet Bağımlılığı

İnternet bağımlılığının seans sürecinde kanıta dayalı stratejiler olmasa da hem farmakoterapi hem de psikoterapi yöntemleri önerilmektedir. İnternet bağımlılığının seans sürecinde bir diğer seçenek; farmakoterapiye ek olarak ya da farmakoterapiden bağımsız olarak bilişsel davranışçı yöntemlerin kullanılmasıdır. Araştırmacılar, internet bağımlılığında tıpkı depresyonda olduğu gibi bazı olumsuz bilişlerin rol oynadığını ve internet bağımlılığının hayatta başarısız olunan alanları telafi etmeye yönelik bir davranış örüntüsü olarak ortaya çıktığını öne sürmüşler ve bu bağlamda internetin aşırı kullanımının ödüllendirici bir davranış olarak görülebileceğini ve öğrenme mekanizmaları aracılığıyla bazı olumsuz duygularla (korku, huzursuzluk, hayal kırıklığı) mücadele etmeye yarayan yetersiz bir strateji olarak kullanılabileceğini belirtmişlerdir. İnternet bağımlılığının tüm bu bilişsel özellikleri dikkate alındığında bilişsel davranışçı tekniklerin bu bozukluğun seans sürecinde önemli yeri olacağı açıktır (Bozkurt ve diğerleri, 2016).

Yapılan Çalışmalar

Young (2007), kurmuş olduğu internet bağımlılığı merkezine başvuran 114 kişiyle yaptığı bir çalışmada, bilişsel davranışçı terapinin etkinliğini motivasyon, zamanı kullanma becerisi, sosyal etkinliklerde düzelme, cinsel işlevlerde düzelme, sanal olmayan etkinliklere katılma ve sorun oluşturan internet işlevlerinden uzak durabilme bağlamında bir anket çalışması ile değerlendirmiş ve 6 ay boyunca 3, 8 ve 12. haftalarda bu anketi tekrarlamıştır. Sonuç olarak, danışanların çoğunun 8 haftalık seanslar sonrasında başvuru anındaki belirtileriyle baş etmeye başladıklarını ve 6 aylık izlemde bu iyilik hallerini koruduklarını belirtmiştir.






Kaynakça

American Psychiatric Association. (2013). Internet gaming disorder. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders.Washington, DC: American Psychiatric Publishing, (s. 795-798).

Bozkurt, H., Şahin, S. ve Zoroğlu, S. (2016). İnternet bağımlılığı: Güncel bir gözden geçirme. Journal Of Contemporary Medicine, 6(3), 235-247. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/download/article-file/222170

Burhanoğlu, B. (2015). İnternet Bağımlılığı Nedir? Fethiye Psikiyatri. Erişim adresi: https://www.fethiyepsikiyatri.com/internet-bagimliligi/

Young, K. S. (2007). Cognitive behavior therapy with Internet addicts: treatment outcomes and implications. CyberPsychology & Behavior, 10(5), 671-679.