Danışma Hattı

0539 890 59 50

Ergenlerde Öfke Yönetimi

Öfke Nedir?

Öfke, tüm insanlar tarafından yaşanan temel, insani bir duygudur. Genellikle duygusal yaralanmadan tetiklenmiş öfke; incindiğimizi, suistimale uğradığımızı, görüşümüze karşıt gelindiğini düşündüğümüzde veya kişisel hedeflerimizden bizi uzaklaştıran bir engelle karşılaştığımızda meydana çıkan sevimsiz bir duygu olarak deneyimlenir. Öfke deneyimi yaygın olarak kişiden kişiye değişir. Kontrolden çıkan öfke, arkadaşları ve aile üyelerini yabancılaştırır. Aynı zamanda sağlık sorunları ile bir ilişkisi vardır. Düşmanca, agresif öfke sosyal izolasyon riskini de artırır. Bunlar, öfkeyi düzgün bir şekilde yönetmeyi öğrenmenin iyi bir fikir olmasının birkaç nedenidir (Mills, 2005).

Ergenlerde Öfke

Ergenlik, bireyin aktif ve pasif olarak meydan okuduğu ve nihayetinde ebeveyn otoritesinin kurallarını ve taleplerini devirdiği uzun bir ayaklanma sürecidir. Ebeveynler, çocuklarını etkileri altına alma savaşındaki yenilgilerde, ergenler de özgürlükleri için verdikleri savaştaki yenilgilerde öfke hissedebilirler (Pickhardt, 2010).

Ergenlerde Öfkeye Sebep Olan Faktörler

Pickhardt (2010), ergenlerde öfkeye neden olan faktörlerin bazılarından bahsetmiştir:

  • Kışkırtma
  • Tehdit
  • Emir
  • Suçlama
  • Yasaklar
  • Eleştiriler
  • Dersler
  • Tekrarlar
  • Sorular
  • Kontroller
  • Utandırılmak
  • Diğer çocuğa ekstra ilgi
  • Dinlenilmemek
  • Gülünç duruma düşmek
  • Özgüven kırılması
  • Özel hayatının ihlali
  • Kaynaklarını kaybetmek (para, arkadaş, ev, vs.)
  • Doğrulara olan inanç kaybı


Ergenler Neden Öfkelenmeye Yatkındır?

Doğan Cüceoğlu’nun (2009) bahsettiği ergenlikteki öfke yatkınlığının sebeplerinden bazıları şunlardır:

  • Kendi isteği dışında gelişen bedensel/ruhsal değişime müdahale edememeleri,
  • Bir sürü ifade edilmemiş içsel birikintinin dışa vurulmuş hali olan duygusal patlamalar yaşamaları,
  • Özgürlüklerinin ellerinden alınması, birey olduklarını hissedememeleri ve sürekli kontrol altına almaya çalışılması,
  • İçinde bulundukları geçiş döneminden dolayı yaşadıkları duygu karmaşası,
  • Sorumluluk bilincinin azlığı, sonuç tahmini ve ileriyi görme yetisinin azlığı.


Ne Zaman İlgilenmeli?

İnanoğlu Tunar’a (2011) göre eğer ergenin öfkesi başkalarına yönelik fiziksel saldırılara dönüşürse bunun üzerinde durulmalıdır. Ayrıca:

  • Sık sık öfkeleniyor, her gün sınıf arkadaşlarıyla tartışıyorsa,
  • Aynı yaştaki diğer çocuklara göre daha yoğun olarak öfkeleniyorsa, sık sık ağlayıp başkalarına saldırganca davranışlar sergiliyorsa,
  • Yaşamın her alanında öfkelenecek bir şey buluyor ve belli bir kişi ya da olay nedeniyle değil, genel olarak kendini öfkeli hissediyorsa,
  • Olaylara baş etme yöntemlerinde önemli değişiklikler görülüyorsa, örneğin daha önceden sıkılmadığı şeylere öfkelenmeye başlamışsa, bir uzman desteğine başvurulmalıdır.


Kaynakça

Cüceoğlu, D. (2009). Ergenlik ve Öfke Sorusu. Doğan Cüceoğlu Resmi Web Sitesi. Erişim adresi: http://www.dogancuceloglu.net/yazilar/520/ergenlik-ve-ofke-sorusu/

İnanoğlu Tunar, İ. (2011). Ergen ve Yetişkinlerde Öfke Kontrolü. Makale Kütüphanesi. Erişim adresi: https://www.tavsiyeediyorum.com/makale_6451.htm

Mills, H. (2005). Physiology of Anger. MentalHelp. Erişim adresi: https://www.mentalhelp.net/articles/what-is-anger/

Pickhardt, C.E. (2010). Adolescence ve Anger. PsychologyToday. Erişim adresi: https://www.psychologytoday.com/us/blog/surviving-your-childs-adolescence/201007/adolescence-and-anger