Danışma Hattı

0539 890 59 50

Distimik Bozukluk

Distimik Bozukluk Nedir?

Distimik bozukluk kronik seyirli, hafif kronik depresif bir bozukluktur ve en az iki yıl sürer. Hemen her gün, günün önemli kısmında depresif duygudurumun olması, bu belirtilerin olmadığı iki aydan daha uzun bir dönemin olmaması ve sinsi başlangıcın olması gerekmektedir (Terapinin ilk iki yılında majör depresif dönemini geçirmemiş olması). Distimik bozukluk çocukluktan yaşlılığa değin herhangi bir yaşta başlayabilir. Her ne kadar depresyon ölçütlerinin hepsinden söz etmek mümkünse de bilişsel (benlik saygısının düşük olması, ümitsizlik), duygusal (disforikduygudurum) ve sosyal-motivasyonel (ilgi, istek kaybı, sosyal çekilme, zevk alamama) gibi belirtiler sık olarak görülmektedir. Distiminin resmi açıklamasında olmamasına rağmen distimiklerin ailelerinde tipik olarak depresif ve bipolar duygudurum bozukluklarına sıkça rastlanır ki bu da distiminin esas olarak duygudurum bozukluklarıyla olan ilişkisini destekleyen önemli kriterlerinden biridir (Cengiz ve diğerleri, 2004).

Yapılan bir araştırmada, distimik bozukluğu olan erkek danışanlar depresyon ve kaygının yanı sıra genelde öfke eğilimi gösterirken, distimik bozukluğu olan kadınların kaygı ve depresif duygulanım eğilimi taşıdıkları belirlenmiştir (Arslan ve diğerleri, 1998).

Distimik Bozukluğunun Belirtileri

Distimik bozukluğun DSM-5 el kitabında yayınlanan belirtiler şunlardır:

1. En az iki yıl süreyle, çoğu gün, günün büyük bir bölümünde, kişinin söylediği ya da başkalarınca gözlendiği üzere çökkün duygudurum vardır.

2. Depresyondayken aşağıdakilerden ikisinin ya da daha çoğunun varlığı:

  • Yeme isteğinde azalma ya da aşırı yemek yeme,
  • Uykusuzluk çekme ya da aşırı uyku uyuma,
  • İçsel güçte (enerji düzeyinde) azalma ya da bitkinlik,
  • Benlik saygısında azalma,
  • Odaklanamama ya da karar vermekte güçlük çekme,
  • Umutsuzluk duyguları.

3. Bu bozukluğun iki yıllık süresinde, kişide, bir kezde, iki aydan daha uzun bir süre olmadığı olmamıştır.

4. Yeğin (majör) depresyon bozukluğu için belirtileri, iki yıl süreyle, sürekli olarak bulunabilir.

5. Hiçbir zaman bir mani dönemi ya da bir hipomani dönemi geçirilmemiştir ve siklotimi bozukluğu için belirtileri hiçbir zaman karşılamamıştır.

6. Bu bozukluk, süregiden şizoduygulanımsal bozukluk, şizofreni, sanrılı bozukluk ya da şizofreni açılımı kapsamında ve psikoza giden belirlenmiş ya da belirlenmemiş diğer bozukluklarla daha iyi açıklanamaz. 

Sosyal İşlevsellik

Distimik bozukluk göreceli olarak sosyal işlevselliklerinin iyi olduğu bir bozukluktur. Ancak son zamanlardaki verilerden elde edilen bilgiler bu kişiler var olan enerjilerinin çok büyük bir kısmını işlerine ayırdıkları, aile, sosyal etkinlikler ve hobilerine zaman bırakmadıkları, bu nedenle sıklıkla evlilik sorunları yaşadıkları yönündedir. Bu kişilerin kendilerini işe vermelerinin altında depresif dağılma ve durgunlukla bir tür mücadele ya da aşırıya giden telafi etme mekanizması olarak açıklanmaktadır (Cengiz ve diğerleri, 2004).

Ayırt Edici Özellikleri

Distimik bozukluğun kronik depresyondan ayırt edilmesi gereklidir. Burada önemli olan nokta distimik bozukluğun iyi belirlenmiş majör depresyon dönemlerinin bir etkisi olmamasıdır. Distimik bozukluğun temel kavramlarını şunlar oluşturur:

  • En az iki yıldır kronisite kazanmış, depresif duygudurum, olması,
  • Sinsi başlangıçlı, genellikle erken yaşlardan başlangıç alması,
  • Süreğen ya da kesintili gidiş (Cengiz ve diğerleri, 2004).


BDT ile Distimik Bozukluk

Distimik bozukluk sürecinde birincil hedefler depresif belirtileri çözmek, gelecekte ortaya çıkabilecek duygudurum bozukluklarını önlemek, bilhassa da çocuklar ve ergenlerde psikososyal işlevselliği kuvvetlendirerek bozukluğun potansiyel etkilerinden koruma yer almaktadır. Çocuklar ve ergenler olan kişilerin birçok seviyede ele alınması gerekmektedir: Bireysel psikoterapi, aile terapisi, eğitimi, farmakolojik terapi gibi. Bilişsel davranışçı terapiler, kişilerarası psikoterapiler distimik bozukluklarda sıklıkla uygulanmaktadır. Psikoterapi teknikleri ve farmakoterapiyle de aileye eğitim ve psikososyal destek mutlak seans programına eklenmelidir (Cengiz ve diğerleri, 2004).

 

Kaynakça

Amerikan Psikiyatri Birliği. (2018). DSM-5 tanı ölçütleri başvuru el kitabı. (Çev., Prof. Dr. Ertuğrul Köroğlu). Ankara: HYB Yayıncılık.(Orijinal eserin yayın tarihi 2013).

Arslan, S. H., Alparslan, Z. N. ve Ünal, M. (1998). Distimik Bozuklukta Öfke, Kaygı ve Depresyon Eğilimlerinin Bilişsel Alt Yapısıyla İlgili Bir Çalışma, Düşünen Adam, 11(3), 33-38.

Cengiz, Y., Kutlar, T., Hacıoğlu, M. ve Yaman, M. (2004). Distimik Bozukluk: Gözden Geçirme. Düşünen Adam, 17(1), 21-26.